Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) w Polsce jest bezpłatne i można je przeprowadzić online przez portal Biznes.gov.pl. Wypełniasz wniosek CEIDG-1, wybierasz kody PKD i formę opodatkowania, a dane trafiają automatycznie do urzędu skarbowego, GUS oraz ZUS. Przy rejestracji trzeba także utworzyć adres do e-Doręczeń.
Czy musisz rejestrować firmę?
Jeżeli prowadzisz zorganizowaną, zarobkową działalność we własnym imieniu i w sposób ciągły, co do zasady potrzebujesz wpisu do CEIDG. Przy niewielkiej skali możesz jednak skorzystać z działalności nierejestrowej. Nie jest ona osobnym rodzajem JDG, lecz uproszczoną formą drobnej działalności osoby fizycznej.
Możesz prowadzić działalność nierejestrową, jeśli łącznie spełniasz następujące warunki:
- jesteś osobą fizyczną i nie działasz w ramach spółki cywilnej,
- nie prowadzisz działalności regulowanej wymagającej koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru,
- nie prowadziłeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy,
- przychód należny w żadnym kwartale nie przekracza 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku.
Po przekroczeniu limitu działalność staje się działalnością gospodarczą, a wniosek do CEIDG trzeba złożyć w ciągu 7 dni. Limit jest zmienny, dlatego przed rozpoczęciem rozliczeń sprawdź jego aktualną wysokość na Biznes.gov.pl. Działalność nierejestrowa nadal wymaga prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży i rozliczenia dochodów w zeznaniu PIT.
Jak założyć działalność gospodarczą krok po kroku?
Najprostsza ścieżka prowadzi przez Konto Przedsiębiorcy na Biznes.gov.pl. Przed wysłaniem formularza przygotuj dane potrzebne do wpisu:
- dane osobowe – imię, nazwisko, PESEL lub odpowiedni identyfikator, obywatelstwa i dokument tożsamości,
- nazwę firmy zawierającą co najmniej twoje imię i nazwisko,
- adresy – do doręczeń, ewentualnie stałego miejsca wykonywania działalności oraz dane do e-Doręczeń,
- kody PKD – jeden główny i potrzebne kody dodatkowe,
- datę rozpoczęcia działalności, informacje o ubezpieczeniu oraz właściwym urzędzie skarbowym,
- wybraną formę opodatkowania, dane rachunku bankowego i informacje o planowanym zatrudnieniu.
- Załóż lub otwórz Konto Przedsiębiorcy na Biznes.gov.pl i wybierz usługę rejestracji działalności gospodarczej.
- Wypełnij kreator wniosku CEIDG-1. System przeprowadzi cię przez dane firmy, adresy, PKD, podatki i ubezpieczenia.
- Wybierz nazwę firmy. W JDG musi ona zawierać twoje imię i nazwisko w mianowniku. Możesz dodać opis usług, nazwę fantazyjną albo pseudonim.
- Wskaż adres do doręczeń. Jeśli pracujesz mobilnie i nie masz stałego miejsca wykonywania działalności, zaznacz tę opcję. Do każdego zgłaszanego adresu musisz mieć tytuł prawny, na przykład własność, najem, dzierżawę albo użyczenie.
- Wybierz kod główny PKD, który najlepiej opisuje działalność mającą przynosić największe przychody, oraz kody dodatkowe dla pozostałych usług lub towarów.
- Wybierz formę opodatkowania i określ, czy podlegasz rejestracji do VAT.
- Utwórz adres do e-Doręczeń albo wskaż adres utworzony wcześniej u kwalifikowanego dostawcy. To obowiązkowy element rejestracji nowej działalności.
- Podpisz wniosek Profilem Zaufanym, podpisem kwalifikowanym albo podpisem osobistym i wyślij go elektronicznie.
Wniosek CEIDG-1 jest jednocześnie przekazaniem danych do urzędu skarbowego, GUS i ZUS. Jeśli nie masz jeszcze NIP albo REGON, zostaną one uzupełnione automatycznie. Wpis do CEIDG powinien pojawić się nie później niż następnego dnia roboczego, a działalność możesz rozpocząć od wskazanej daty.
Uwaga: samo utworzenie adresu do e-Doręczeń nie kończy procedury. Po otrzymaniu wiadomości aktywuj skrzynkę. Dopiero wtedy adres zostanie wpisany do Bazy Adresów Elektronicznych, a ty będziesz mógł odbierać korespondencję urzędową. Skrzynkę trzeba regularnie sprawdzać, ponieważ e-Doręczenia służą do prawnie skutecznej komunikacji z administracją.
Jaką formę opodatkowania wybrać?
JDG podlega podatkowi PIT. Wybór formy zależy przede wszystkim od przewidywanego dochodu, wysokości kosztów i prawa do ulg. Przy skali i podatku liniowym podatek oblicza się od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty. Przy ryczałcie podstawą jest przychód, a koszty nie pomniejszają podstawy opodatkowania.
| Forma opodatkowania | Podstawa opodatkowania | Główne cechy | Dla kogo? |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | Dochód | Stawki 12% i 32%, kwota wolna oraz możliwość korzystania z wielu ulg | Dla osób z kosztami i dochodami, przy których znaczenie mają ulgi lub wspólne rozliczenie |
| Podatek liniowy | Dochód | Stawka 19%, ograniczony zakres ulg i brak wspólnego rozliczenia z małżonkiem w typowym modelu | Dla przedsiębiorców z wyższym, stabilnym dochodem i kosztami do rozliczenia |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Przychód | Stawka zależy od rodzaju działalności, bez odliczania kosztów uzyskania przychodu | Dla działalności o niskich kosztach, jeśli przepisy pozwalają na ryczałt |
Przed wyborem policz kilka wariantów na podstawie prognozowanych przychodów i kosztów. Przy wątpliwościach warto skonsultować decyzję z księgowym lub doradcą podatkowym. Karta podatkowa nie jest dostępna dla osób, które dopiero rozpoczynają działalność.
VAT jest niezależny od PIT. Jeżeli korzystasz ze zwolnienia albo nie wykonujesz czynności objętych VAT, nie musisz rejestrować się jako podatnik czynny. Gdy rejestracja jest potrzebna lub dobrowolnie wybierasz VAT, złóż formularz VAT-R, najpóźniej przed dniem rozpoczęcia sprzedaży objętej podatkiem.
Co zrobić po rejestracji firmy?
Wpis do CEIDG przekazuje dane do ZUS, ale nie oznacza, że wszystkie zgłoszenia ubezpieczeniowe są już zamknięte. Po rozpoczęciu działalności trzeba wybrać właściwy wariant zgłoszenia siebie oraz ewentualnie członków rodziny. Jeżeli spełniasz warunki, możesz skorzystać z Ulgi na start, która przez pierwsze 6 pełnych miesięcy zwalnia ze składek społecznych. Składka zdrowotna nadal pozostaje obowiązkowa.
W ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia działalności sprawdź następujące kwestie:
- zgłoś siebie do właściwych ubezpieczeń w ZUS albo potwierdź zgłoszenie wygenerowane podczas rejestracji,
- sprawdź, czy spełniasz warunki Ulgi na start lub preferencyjnych składek,
- aktywuj skrzynkę e-Doręczeń i ustaw sposób monitorowania korespondencji,
- złóż VAT-R, jeśli jesteś zobowiązany do rejestracji albo chcesz zostać czynnym podatnikiem VAT,
- ustal sposób prowadzenia księgowości i przygotuj ewidencję sprzedaży oraz kosztów.
Osobne konto firmowe nie jest bezwzględnie wymagane w każdej JDG. Rachunek ułatwia jednak rozdzielenie finansów prywatnych i firmowych, a przy transakcjach między przedsiębiorcami przekraczających 15 000 zł oraz przy niektórych rozliczeniach VAT może być konieczny. Jeżeli działalność wymaga koncesji, licencji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej, załatw te uprawnienia przed rozpoczęciem określonych usług.
Po wysłaniu CEIDG-1 zachowaj potwierdzenie złożenia wniosku, sprawdź wpis w wyszukiwarce CEIDG i ustaw przypomnienia dotyczące ZUS, podatków oraz e-Doręczeń. To wystarczy, aby przejść od rejestracji do uporządkowanego rozpoczęcia działalności.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przepisy, limity i terminy mogą się zmieniać, dlatego przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne informacje na Biznes.gov.pl, w ZUS i na Portalu Podatkowym.
