Pracownik zatrudniony na pełny etat ma w Polsce 20 dni urlopu wypoczynkowego, jeśli jego staż pracy jest krótszy niż 10 lat, albo 26 dni, gdy staż wynosi co najmniej 10 lat. Urlop jest coroczny, płatny i przysługuje na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
Ile dni urlopu przysługuje na pełnym etacie?
Podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od stażu urlopowego. Do tego stażu wlicza się nie tylko okres zatrudnienia, lecz także niektóre okresy nauki oraz inne okresy wskazane w przepisach.
| Staż pracy | Wymiar urlopu |
|---|---|
| Mniej niż 10 lat | 20 dni |
| Co najmniej 10 lat | 26 dni |
Podane wartości dotyczą pełnego etatu i stanowią podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego. Dla pracownika zatrudnionego przez cały rok oznacza to odpowiednio 160 albo 208 godzin urlopu, przy założeniu ośmiogodzinnego dnia pracy.
Jak obliczyć staż urlopowy?
Staż urlopowy tworzą okresy zatrudnienia oraz wybrane okresy nauki. Przy ustalaniu wymiaru bierze się pod uwagę poprzednie okresy pracy, bez względu na przerwy między umowami i sposób zakończenia zatrudnienia.
Ukończenie szkoły zwiększa staż, ale okresów nauki nie dodaje się do siebie. Wybiera się jeden, najkorzystniejszy okres wynikający z ukończonej szkoły. Przykładowo osoba, która ukończyła liceum i studia, nie dolicza 4 lat za liceum oraz 8 lat za szkołę wyższą. Uwzględnia maksymalnie 8 lat.
| Ukończona szkoła | Lata wliczane do stażu |
|---|---|
| Zasadnicza szkoła zawodowa lub równorzędna | Do 3 lat |
| Średnia szkoła zawodowa | Do 5 lat |
| Średnia szkoła ogólnokształcąca | 4 lata |
| Szkoła policealna | 6 lat |
| Szkoła wyższa | 8 lat |
Jeżeli nauka odbywała się w czasie zatrudnienia, do stażu przyjmuje się okres korzystniejszy dla pracownika – czas nauki albo okres zatrudnienia przypadający w tym samym czasie. Nie sumuje się obu tych okresów.
Poza zatrudnieniem i nauką do stażu urlopowego mogą zostać zaliczone także inne okresy przewidziane w przepisach:
- Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
- Udokumentowany okres pracy za granicą u zagranicznego pracodawcy.
- Okres czynnej lub zawodowej służby wojskowej.
- Okres urlopu wychowawczego.
- Okres prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie.
Zasadniczo nie wlicza się natomiast do stażu urlopowego pracy na podstawie umowy zlecenia, prowadzenia działalności gospodarczej ani urlopu bezpłatnego, chyba że szczególne przepisy przewidują wyjątek.
Co zmienia niepełny etat?
Przy niepełnym etacie urlop ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Najpierw określa się, czy pracownikowi na pełnym etacie przysługiwałoby 20 czy 26 dni, a następnie mnoży tę liczbę przez część etatu.
Przykładowo przy połowie etatu podstawowy wymiar wynosi 10 dni przy stażu krótszym niż 10 lat albo 13 dni przy stażu co najmniej 10-letnim. Przy ustalaniu wymiaru mogą powstać części dnia, które co do zasady zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Urlop udzielany jest jednak w godzinach, zgodnie z rozkładem czasu pracy.
Jak wygląda urlop przy pierwszej pracy?
Osoba podejmująca pierwszą pracę na podstawie stosunku pracy nie nabywa od razu prawa do całego rocznego wymiaru. W roku kalendarzowym rozpoczęcia pierwszej pracy uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wysokości 1/12 wymiaru przysługującego po przepracowaniu roku.
Przy rocznym wymiarze 20 dni jest to 1/12 tej puli za każdy przepracowany miesiąc, a przy wymiarze 26 dni – 1/12 z 26 dni. Od kolejnego roku kalendarzowego pracownik nabywa prawo do urlopu na zasadach ogólnych.
Czy staż z kilku miejsc pracy się sumuje?
Tak. Do ustalenia wymiaru urlopu bierze się pod uwagę wszystkie okresy zatrudnienia, także u poprzednich pracodawców. Zmiana firmy nie zwiększa rocznej puli ponad 20 albo 26 dni. Jeżeli pracownik zmienia pracodawcę w trakcie roku, urlop dzieli się między pracodawców proporcjonalnie do okresu zatrudnienia, z uwzględnieniem dni wykorzystanych wcześniej.
Jeżeli w trakcie roku pracownik osiągnie staż uprawniający do 26 dni, może uzyskać urlop uzupełniający. Przykładowo osoba mająca wcześniej prawo do 20 dni, która w ciągu roku osiągnie 10-letni staż, może otrzymać brakujące dni do pełnego wymiaru 26 dni.
Wymiar 20 lub 26 dni dotyczy podstawowego urlopu wypoczynkowego. Nie obejmuje odrębnych, dodatkowych uprawnień urlopowych wynikających ze szczególnych przepisów lub statusu pracownika.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy przepisów prawa pracy.
